Zarządzanie produkcją wymaga jednoczesnego uwzględniania terminów realizacji zamówień, dostępności materiałów, obciążenia maszyn i pracowników oraz rzeczywistych kosztów wytworzenia. Każdy z tych elementów wpływa na pozostałe. Zmiana terminu jednego zlecenia może przełożyć się na obciążenie zasobów, zapotrzebowanie materiałowe i możliwość terminowej realizacji kolejnych zamówień.
Dlatego istotą skutecznego zarządzania produkcją nie jest wyłącznie samo harmonogramowanie. Potrzebny jest spójny przepływ informacji obejmujący przygotowanie technologii, planowanie potrzeb, harmonogramowanie zasobów, rejestrację wykonania oraz końcowe rozliczenie produkcji.
System ERP dla firmy produkcyjnej może połączyć te obszary w jeden proces. W Streamsoft Prestiż informacje wprowadzone na etapie przygotowania technologii są następnie wykorzystywane podczas planowania i realizacji, a dane rejestrowane na hali produkcyjnej pozwalają kontrolować rzeczywisty przebieg zleceń.
Zarządzanie produkcją zaczyna się przed uruchomieniem zlecenia
Pierwszym etapem jest prawidłowe zdefiniowanie technologii wykonania produktu. To tutaj określa się, w jaki sposób wyrób ma powstać i jakich zasobów będzie wymagała jego realizacja. W systemie można zdefiniować między innymi kolejne operacje technologiczne, potrzebne materiały, marszruty, pracowników oraz wykorzystywane zasoby. Dzięki temu technologia staje się źródłem danych dla kolejnych etapów procesu produkcyjnego, a nie dokumentacją funkcjonującą niezależnie od planowania.
Znaczenie tego etapu łatwo dostrzec w praktyce. Jeżeli system ma określić zapotrzebowanie materiałowe albo uwzględnić dostępność konkretnych zasobów podczas harmonogramowania, najpierw musi wiedzieć, czego wymaga wykonanie danego produktu. Algorytm nie eliminuje jednak znaczenia jakości danych i organizacji samego procesu planistycznego. Warto dlatego sprawdzić 7 najczęstszych błędów w harmonogramowaniu produkcji oraz sposoby ich ograniczania w ERP.
Streamsoft Prestiż umożliwia również przygotowanie procesu technologicznego za pomocą kreatora wykorzystującego wybrane parametry produktu. Ma to znaczenie zwłaszcza tam, gdzie firma wytwarza wiele wariantów wyrobów, a ich technologia zależy od określonych cech lub parametrów.
Od strony operacyjnej oznacza to przede wszystkim zmianę sposobu pracy osoby odpowiedzialnej za plan. Szerzej pokazujemy, jak ERP pomaga planiście produkcji ograniczać opóźnienia i reagować na zmiany w harmonogramie.
Integracja ERP z CAD ogranicza ręczne przepisywanie danych
Jednym ze źródeł niepotrzebnej pracy na etapie przygotowania produkcji jest ręczne przenoszenie informacji pomiędzy działem konstrukcyjnym lub technologicznym a systemem odpowiedzialnym za zarządzanie produkcją. Jeżeli dane istnieją już w dokumentacji projektowej, ponowne wprowadzanie ich do ERP wydłuża proces i zwiększa ryzyko pomyłek.
W Streamsoft Prestiż struktura materiałowa BOM, operacje, rysunki oraz dokumentacja techniczna mogą zostać zaimportowane bezpośrednio z systemu CAD. Rysunki są następnie powiązane z właściwymi materiałami i operacjami.
Dzięki temu informacje powstałe podczas projektowania produktu mogą zostać wykorzystane na dalszych etapach procesu. Skraca to przygotowanie produkcji i ogranicza liczbę czynności wykonywanych ręcznie. Z perspektywy zarządzania ma to jeszcze jedno znaczenie: firma zachowuje większą spójność danych pomiędzy projektem produktu a jego rzeczywistym wykonaniem.
Od zamówienia klienta do informacji, co trzeba wyprodukować i kupić
Kolejnym etapem jest planowanie potrzeb produkcyjnych. Punktem wyjścia nie jest wyłącznie lista aktualnych zleceń. System łączy informacje pochodzące z zamówień klientów, prognoz sprzedaży oraz wewnętrznych potrzeb przedsiębiorstwa. Na ich podstawie może określić, co powinno zostać wyprodukowane lub zakupione, w jakiej ilości i w jakim terminie.
To istotna różnica między prowadzeniem produkcji na podstawie rozproszonych zestawień a zarządzaniem nią w zintegrowanym systemie ERP. Planowanie zaczyna obejmować zależności pomiędzy popytem, produkcją i zaopatrzeniem. Jeżeli przedsiębiorstwo wie, jakie wyroby i w jakich terminach powinny być dostępne, może przełożyć tę informację na konkretne potrzeby produkcyjne oraz zakupowe.
Samo określenie potrzeb nadal jednak nie odpowiada na pytanie, kiedy i w jakiej kolejności wykonać poszczególne operacje. Do tego potrzebne jest harmonogramowanie.
Automatyczne harmonogramowanie produkcji z uwzględnieniem rzeczywistych ograniczeń
Harmonogram produkcji powinien uwzględniać nie tylko oczekiwane terminy realizacji zleceń, ale również dostępność zasobów potrzebnych do ich wykonania. Algorytm automatycznego harmonogramowania w Streamsoft Prestiż analizuje dostępność maszyn, pracowników i materiałów, a następnie układa kolejność realizacji zleceń. System może przedstawić kilka wariantów harmonogramu. Sprawdź, jakie najczęstsze błędy popełniane są na produkcji w harmonogramowaniu.
Planista otrzymuje więc propozycję opartą na danych znajdujących się w systemie, ale zachowuje kontrolę nad ostatecznym planem. Jeżeli sytuacja wymaga zmiany terminu lub kolejności wykonywania operacji, zadania można przesuwać bezpośrednio na wykresie Gantta. Po zapisaniu zmian powstaje zaktualizowany harmonogram produkcji.
Ma to szczególne znaczenie w środowisku, w którym plan nie pozostaje niezmienny przez cały okres realizacji. Pojawiają się nowe zamówienia, zmieniają się priorytety, występują ograniczenia materiałowe lub zmienia się dostępność zasobów. Planista musi więc mieć możliwość reagowania na bieżącą sytuację bez budowania harmonogramu od początku poza systemem.
Plan produkcji musi być konfrontowany z tym, co dzieje się na hali
Nawet bardzo dobrze przygotowany harmonogram pozostaje założeniem do momentu rozpoczęcia produkcji. W trakcie realizacji mogą pojawić się braki, przestoje, różnice w wykonanych ilościach czy opóźnienia poszczególnych operacji. Jeżeli informacje o tych zdarzeniach trafiają do osób zarządzających z opóźnieniem, reakcja również następuje później.
Dlatego kolejnym elementem zarządzania produkcją w ERP jest rejestracja rzeczywistego przebiegu pracy. Operatorzy mogą meldować wykonanie za pomocą paneli start-stop. Drugą możliwością jest bezpośrednie połączenie z systemem MES.
Rejestrowane informacje dotyczą między innymi rozpoczęcia i zakończenia operacji, wykonanej ilości, braków oraz przyczyn przestojów. Dzięki temu ERP otrzymuje informacje o tym, co rzeczywiście dzieje się na produkcji, a nie wyłącznie o tym, co zgodnie z harmonogramem powinno się wydarzyć.
Dane produkcyjne w czasie rzeczywistym pozwalają reagować wcześniej
W zarządzaniu produkcją liczy się nie tylko dostęp do danych, lecz także moment, w którym są one dostępne. Znaczenie aktualności informacji wykracza przy tym poza samą halę. Szerzej pokazujemy, jak dane produkcyjne w czasie rzeczywistym wpływają na magazyn, realizację zamówień i decyzje zarządcze. Jeżeli kierownik produkcji dowiaduje się o opóźnieniu dopiero po zakończeniu zmiany lub na podstawie przygotowanego później zestawienia, część możliwości reakcji może być już niedostępna. Niewielkie odchylenie na jednej operacji może w tym czasie wpłynąć na kolejne zadania.
W Streamsoft Prestiż dane rejestrowane podczas realizacji produkcji pojawiają się w systemie w czasie rzeczywistym. Kierownik może obserwować postęp zleceń i reagować, zanim niewielkie opóźnienie zacznie wpływać na kolejne operacje oraz ostateczny termin dostawy do klienta. Sam mechanizm bieżącej kontroli opisujemy dokładniej w artykule o monitoringu zleceń produkcyjnych i porównywaniu rzeczywistej realizacji z harmonogramem.
W praktyce powstaje zamknięty obieg informacji:
technologia → planowanie → harmonogram → realizacja → informacja o rzeczywistym wykonaniu → rozliczenie.
Każdy kolejny etap korzysta z danych powstałych wcześniej, a informacje z produkcji wracają do systemu.
ERP i MES w zarządzaniu produkcją
Pełnią w procesie produkcyjnym różne, ale powiązane role. ERP obejmuje szerszy kontekst działalności przedsiębiorstwa: zamówienia, zapotrzebowanie, technologię, zasoby, planowanie i pozostałe informacje potrzebne do zarządzania procesem. MES odpowiada za bezpośrednie zbieranie danych dotyczących przebiegu produkcji.
Połączenie obu obszarów pozwala zestawić plan z wykonaniem. Dla kierownika produkcji oznacza to możliwość sprawdzenia nie tylko, jakie zadania powinny być obecnie realizowane, ale również jaki jest ich faktyczny stan. Dla planisty aktualne informacje z produkcji stanowią podstawę do oceny dalszej realizacji harmonogramu.
Właśnie dlatego integracja ERP i MES jest szczególnie istotna tam, gdzie liczba zleceń, operacji i zależności między nimi utrudnia ręczne kontrolowanie sytuacji na hali.
Jeden przepływ informacji od CAD do rozliczenia produkcji
Największa wartość zintegrowanego zarządzania produkcją pojawia się wtedy, gdy poszczególne funkcje nie działają jako niezależne narzędzia. Projekt przygotowany w CAD może dostarczyć danych do technologii. Technologia określa materiały i operacje potrzebne do wykonania produktu. Zamówienia i prognozy są podstawą planowania potrzeb. Harmonogram uwzględnia dostępność maszyn, ludzi i materiałów. Dane z hali pokazują rzeczywisty przebieg realizacji. Proces kończy się rozliczeniem gotowego wyrobu. Na tym etapie szczególnie istotne jest zestawienie planowanych wartości z rzeczywistym wykonaniem. Pozwala to przejść od technicznego rozliczenia produkcji do kontroli rentowności konkretnego zlecenia produkcyjnego.
W takim modelu ograniczona zostaje konieczność wielokrotnego przepisywania tych samych informacji, a osoby odpowiedzialne za różne etapy produkcji korzystają z danych funkcjonujących w jednym środowisku.
Efektem może być mniej pracy ręcznej, szybsze planowanie, większa kontrola nad realizacją zamówień oraz lepsza możliwość kontrolowania kosztów produkcji.
Kiedy zintegrowane zarządzanie produkcją staje się szczególnie istotne?
Znaczenie takiego podejścia rośnie wraz ze wzrostem złożoności produkcji. Jeżeli firma obsługuje wiele zleceń jednocześnie, korzysta ze wspólnych zasobów, musi koordynować dostępność materiałów i pracowników, a terminy poszczególnych operacji wpływają na kolejne zlecenia, ręczne zarządzanie zależnościami staje się coraz trudniejsze.
Problem pogłębia się, gdy technologia znajduje się w jednym systemie, harmonogram w arkuszu, informacje o realizacji są przekazywane przez operatorów z opóźnieniem, a rzeczywiste wykonanie trzeba później zestawiać z planem. Nie oznacza to jednak, że każda specjalistyczna aplikacja powinna zostać zastąpiona. Kluczowe jest ustalenie odpowiedzialności poszczególnych systemów oraz sposobu wymiany danych. Szerzej analizujemy to w artykule ERP vs osobne systemy w firmie produkcyjnej.
W takiej sytuacji system ERP dla produkcji powinien pełnić rolę wspólnego źródła informacji dla całego procesu. Samo cyfrowe przechowywanie danych nie wystarczy. Kluczowe jest ich wykorzystanie na kolejnych etapach zarządzania produkcją.
Jak wygląda zarządzanie produkcją w Streamsoft Prestiż?
Proces prezentowany w Streamsoft Prestiż obejmuje kolejne etapy od przygotowania produktu do jego rozliczenia:
- przygotowanie technologii i określenie operacji, materiałów, marszrut oraz potrzebnych zasobów,
- wykorzystanie danych z CAD, w tym BOM, dokumentacji i rysunków,
- połączenie zamówień klientów, prognoz i potrzeb wewnętrznych w procesie planowania,
- określenie potrzeb produkcyjnych i zakupowych,
- automatyczne harmonogramowanie z uwzględnieniem maszyn, pracowników i materiałów,
- możliwość ręcznej korekty harmonogramu na wykresie Gantta,
- rejestrację wykonania przez panele meldunkowe lub integrację z MES,
- bieżący dostęp do informacji o realizacji, brakach i przestojach,
- końcowe rozliczenie produkcji.
W rezultacie informacje związane z przygotowaniem, zaplanowaniem i wykonaniem produktu pozostają częścią jednego procesu.
Jeżeli chcesz spojrzeć szerzej na rolę ERP również poza samym procesem realizacji produkcji, zobacz nasze kompendium system ERP dla produkcji: planowanie, kontrola i optymalizacja procesów produkcyjnych.
FAQ: zarządzanie produkcją w systemie ERP
Co daje system ERP w zarządzaniu produkcją?
System ERP pozwala połączyć informacje potrzebne na kolejnych etapach procesu produkcyjnego. Obejmuje to między innymi technologię, materiały, zamówienia, potrzeby produkcyjne, dostępność zasobów, harmonogram oraz dane dotyczące rzeczywistego wykonania. Dzięki temu planowanie i kontrola produkcji mogą bazować na wspólnym zestawie danych zamiast na niezależnych arkuszach i zestawieniach.
Czy ERP może automatycznie tworzyć harmonogram produkcji?
Tak. W Streamsoft Prestiż algorytm automatycznego harmonogramowania analizuje dostępność maszyn, pracowników oraz materiałów i na tej podstawie układa kolejność realizacji zleceń. System może przedstawić kilka wariantów harmonogramu, a planista zachowuje możliwość jego modyfikacji.
Czy planista może ręcznie zmienić harmonogram?
Tak. Operacje można przesuwać na wykresie Gantta, zmieniając ich termin lub kolejność. Po zapisaniu zmian tworzony jest nowy harmonogram produkcji. Automatyczne harmonogramowanie wspiera więc pracę planisty, ale nie odbiera mu możliwości ingerencji w plan.
Jak ERP kontroluje realizację produkcji?
Informacje o rzeczywistym przebiegu produkcji mogą być rejestrowane przez operatorów za pomocą paneli meldunkowych start-stop albo przekazywane bezpośrednio z systemu MES. System otrzymuje między innymi dane o rozpoczęciu i zakończeniu operacji, wykonanej ilości, brakach oraz przyczynach przestojów.
Czy Streamsoft Prestiż można zintegrować z systemem CAD?
Tak. Z systemu CAD można importować między innymi strukturę materiałową BOM, operacje, rysunki i dokumentację techniczną. Rysunki mogą być następnie powiązane z odpowiednimi materiałami i operacjami. Ogranicza to potrzebę ręcznego przepisywania danych podczas przygotowania produkcji.
Jaką rolę pełni BOM w zarządzaniu produkcją?
BOM, czyli struktura materiałowa produktu, określa materiały potrzebne do jego wykonania. Jest jednym z elementów technologii wykorzystywanej następnie w procesie planowania produkcji. W prezentowanym rozwiązaniu BOM może zostać zaimportowany z systemu CAD, dzięki czemu dane projektowe są wykorzystywane również na kolejnych etapach procesu.
Czym różni się ERP od MES?
ERP obejmuje szerszy proces zarządzania przedsiębiorstwem i produkcją, w tym technologię, zamówienia, planowanie potrzeb oraz harmonogramowanie. MES jest związany bezpośrednio z rejestracją i monitorowaniem wykonania na hali produkcyjnej. Integracja obu systemów pozwala połączyć plan produkcji z informacją o jego rzeczywistym przebiegu.
Dlaczego dane z produkcji w czasie rzeczywistym są ważne?
Aktualne dane pozwalają szybciej zauważyć różnicę między harmonogramem a rzeczywistą realizacją. Kierownik produkcji może dzięki temu reagować na opóźnienia, braki lub przestoje, zanim wpłyną one na kolejne operacje i termin realizacji zamówienia klienta.
Czy ERP może uwzględniać jednocześnie zamówienia i prognozy sprzedaży?
Tak. W przedstawionym procesie Streamsoft Prestiż łączy zamówienia klientów, prognozy sprzedaży oraz potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa. Na tej podstawie system określa, co, w jakiej ilości i w jakim terminie powinno zostać wyprodukowane lub zakupione.
Jakie etapy produkcji można połączyć w Streamsoft Prestiż?
Proces może obejmować przygotowanie technologii, wykorzystanie danych pochodzących z CAD lub konfiguratora, planowanie, harmonogramowanie, rejestrację rzeczywistego wykonania oraz końcowe rozliczenie produkcji. Dzięki temu informacje powstające na poszczególnych etapach mogą być wykorzystywane w jednym systemie.
Spójne dane są podstawą skutecznego zarządzania produkcją
W firmie produkcyjnej technologia, plan, harmonogram i rzeczywista realizacja nie powinny funkcjonować jako odrębne zbiory informacji. Decyzja podjęta na jednym etapie wpływa na kolejne. Dlatego zarządzanie produkcją w systemie ERP warto rozpatrywać jako cały przepływ informacji: od przygotowania technologii i danych projektowych, przez określenie potrzeb oraz harmonogramowanie, po rejestrowanie rzeczywistego wykonania i rozliczenie gotowego produktu.
Streamsoft Prestiż pozwala prowadzić ten proces w jednym środowisku, zapewniając planistom i osobom zarządzającym produkcją dostęp do danych potrzebnych zarówno do przygotowania planu, jak i kontroli jego wykonania.
Jeżeli chcesz zobaczyć, jak taki proces wygląda w praktyce, obejrzyj nagranie prezentujące zarządzanie produkcją w Streamsoft Prestiż.
